Hoog boven de Zennevallei

{short description of image}

Wandelen aan de fraaie rand van Brussel

Voor velen zijn de Zennevallei en de aanpalende heuvels totaal onbekend gebied. Volkomen ten onrechte, want landschappelijk is het één van de mooiste regio's van Vlaanderen, en ook de natuurwaarde moet niet onder doen voor vele andere streken. Trek je wandelschoenen aan en je ogen open. Piet Onnockx heeft onderstaande wandelroute alvast met véél plezier voorgedaan.

De totale wandeling bedraagt ongeveer 15 km. Topografische kaart 31/5-6 van Halle & omgeving. Voor de openingsuren van de Herisemmolen kan u terecht op 02/381 07 70.

1. We starten aan het fraaie gemeentehuis van Dworp. Voorheen stond hier de kerk, en dat merk je: de haan staat nog steeds op het dak, en ook het parament in Brusseliaans -ijzerzandsteen is een restant van de oude kerk. Haar functie als gemeentehuis is het gebouw intussen kwijt. Bij de fusies werd Dworp immers bij Beersel ondergebracht. Het gebouw doet nu dienst als bibliotheek en kinderopvang. We nemen het voetpad rechts van het gemeentehuis en passeren de schandpaal uit 1750. Trapjes af en rechtdoor. Links op de oude kerkhofmuur vinden we onder andere Stinkende Gouwe.

2. Over de beek nemen we de weg naar rechts. Tussen twee kapelletjes achter een hoge haag zien we een mooi gerestaureerd gebouw. Aan onze rechterkant hebben we eerst een oude brouwerij, die binnenkort een herwaardering als woonproject krijgt. Net voorbij die brouwerij hebben we eerst een oude papiermolen, daarna een oude graanmolen. De afgetakte Molenbeek liep vroeger-nu onzichtbaar- tussen beide in. Waterkracht leverde immers de noodzakelijke energie voor beide molens. Voor de brug nemen we het pad links van de beek: de Sint-Laureinsborreweg. Naast ons ligt de vervuilde Molenbeek. Vroeger werd die zwaar misbruikt door de inmiddels grotendeels gesloten fabrieken in Sint-Genesius-Rode. Nu zorgt huishoudelijk afvalwater voor een haast evenwaardig probleem. Gelukkig komt daar weldra verbetering in: de collector die het vuile water naar de waterzuiveringsinstallatie van Lot moet brengen is momenteel in aanbouw. En bovendien heeft het snelstromende beekje een groot zelfzuiverend vermogen.

3. Aan de rechterkant een voormalig moeras. De korte stammen van de wilgen bewijzen dat het werd dichtgestort. Achter de dennebomen de papiermolen Debecker, bekend uit het boek 'Ene verwarde zaak' van Hendrick Conscience. De man die zijn volk leerde lezen kwam hier vaak wandelen. Toen hij in Halle woonde, lag deze site op de route naar het kasteel van Beersel, waar hij regelmatig een pint ging pakken. Op een plat stuk in het weiland aan onze rechterkant zit de voor ons onzichtbare Sint-Laureinsborre, de 'gekerstende'bron (in tegenstelling tot de Duvelsborre die we straks passeren) waarvan het water zomaar over de straat stroomt. Sint Laurentius is één van de twee patroonheiligen van Dworp, hij werd aanbeden tegen wratten en zweren. Vandaar Sint-Laureinsborre. Links ligt nog een klein stukje moeras: vuilnis en verruiging hebben de waarde ervan inmiddels flink gereduceerd. Net voor de brug zien we een Kossaardwoning'. Een 'kossaard' was iemand die op een pachthof werkte, en in zo'n piepkleine woning verbleef wanneer er op het pachthof geen werk was.

4. We nemen het paadje rechtdoor: Steenput. Let even op de stenen rotsbodem (Cambrium, 550 miljoen jaar oud) in het beekje-in Vlaanderen nooit gezien! In het voorjaar is dit een uniek stukje. Vooral daslook doet het hier goed. Net voorbij de Mariakapel stond vroeger papierfabriek 'de Meurs'. We wanen ons hier werkelijk in de Ardennen. De waterval die je hoort is de 5 meter diepe Steenput waarin vroeger het waterrad van de papiermolen stond. Deze molen was trouwens modern, want in 1836 werd er de eerste 'continue' papiermolen van ons land geïnstalleerd. Zuiver en sterkstromend water zorgden voor een ongekende bloei van de papierindustrie in deze streek. Het zeer nabije Brussel vormde immers een ideale afzetmarkt. In 1850 waren er niet minder dan 16 papierfabrieken op de Molenbeek en de zevenbronnenbeek gevestigd. In de Boergondische tijd was Brussel een belangrijk administratief centrum. Daarom deden de papiermolens het goed in onze streek.

5. Aan de brug kijken we nog even naar de beek in de diepte. Naaldvaren vinden we doorgaans op de rotsen in de ardennen; dit is wellicht de enige standplaats in Vlaanderen. We gaan nu links, waar we tussen de bomen de oude steengroeve (steenput) -nu een vijver-ontwaren. 30 meter verder draaien we naar rechts. vogelmelk, gevlekte aronskelk, witte rapunzel, boshyacint, muskuskruid, voorjaarshelmbloem...voeren hier in het voorjaar een ongelijke strijd met ontketenende mountainbikers. En zowaar onze eerste mispelstruik-typisch voor deze regio!

6. Een bakstenen bruggetje brengt ons op de linkeroever van de beek. Links zien we een mooi hooilandje met dotterbloem (in de lente) en grote lisdodde. We komen nu links aan de Herisemmolen-boerderij én kartonfabriek. De prachtige gerestaureerde fabriek vormt samen met de onmiddellijke omgeving een beschermd landschap. De molen is, net als de taverne De Smidse, regelmatig open voor het publiek. Een bezoekje is meer dan aangewezen! We nemen de weg door de site, de grens tussen Dworp en Alsemberg. De roze kasseitjes-moeilijk splijtbaar en dus erg onregelmatig van vorm- komen uit de Steenput. De Fabriekstraat loopt dood op de J. Denayerstraat. Die nemen we links, de tweede weg (tevens GR) nemen we opnieuw links naar omlaag.

7. Na 30 meter links op de hoek: de Duvelsborre, een niet gekerstende bron. De gemetselde bron is helemaal verdwenen maar het water loopt nog steeds vlotjes over de weg. We klimmen rechts omhoog en krijgen een prachtig vergezicht op de kerk van Dworp als beloning. De natte weide aan onze linkerkant werd met sloten gedraineerd en met puin volgestort. Let op het oude boerderijtje in Spaanse steen (lange, smalle baksteen) en de schuur in lokale kalkzandsteen.

8. Op het kruispunt stappen we rechts omhoog: de Dikke Meerweg. Links zien we opnieuw een mispelstruik, rechts kalksteen in de holle weg. We gaan links omhoog en passeren het kruispunt met de imposante eik. Is 1768, de datum van het kruisje eronder ook de plantdatum van de boom? Op de graft in de Begijnenbosweg een prachtige houtkant met kardinaalsmuts, sleedoorn, hazelaar, meidoorn en knoteik. Geelgorzen voelen zich in deze omgeving erg lekker. Let ook even op de niveauverschillen: we zitten hier tussen 110 en 115 meter terwijl de Zenne in het nabijgelegen Drogenbos op 40 meter ligt.

9. We verlaten het Heersterken en komen op een bredere asfaltweg-de ons inmiddels bekende Dikke Meerweg. Die Dikke Meer vinden we wat verder, in het midden van het kruispunt. Het is een dikke, bolle, arduinen steen die grotendeels in de grond verborgen zit. Deze 'Dikke Meer' is de sinds de fusies werkloze grenspaal tussen Dworp en Alsemberg. We komen in een holle weg en genieten van de luwte van de dikke beuken. Twee exemplaren werden gekapt., de boer heeft inmiddels heraangeplant. Aan de rechterkant kijken we naar de prachtige knothaagbeuken. We komen nu in een open landbouwenclave met akkers en weiland. Even rondkijken leert dat hier heel wat bossen (5 tot 20 ha elk) verspreid liggen. We pikken nog even de leuke haag met haagbeuk, vlier, peterselievlier en kriekelaar mee.

10. Aan het kapelleke van de heilige Domenicus nemen we links: de Winterperre. We merken aan de rechterkant een laatste stuk ruïne in witte steen. Ooit was dit het imosante hof te Winterperre. Een restant hoogstamboomgaard getuigt van het glorierijk verleden. In deze buurt situeert zich een archeologische vindplaats die wijst op een tijdelijke voorhistorische nederzetting. Aan de splitsing nemen we de 'doodlopende' straat links en dalen af . We nemen de eerste rechtsaf: het wandelpad met de dwarsbalk. Links ligt een prachtig moeras: de Kluts. Dit Klutsmoeras is het brongebied van de Kesterbeek. wrangwortel steelt hier de show. Rechts zit duidelijk een bron, het water loopt over het weggetje. We nemen de Klutstraat links omhoog. Aan de rechterkant ligt een hobbelig terrein. Kunstmatig! Hier werd een verkaveling opgestart, een procedure bij de Raad van State zorgde dat het niet doorging, en het Vlaams Gewest werd veroordeeld voor het verlenen van een onwettige bouwvergunning! In dit vernield weiland staat de vijfde grootste spaanse aak van België.

11. De Kunstenaar aan de linkerkant blijft niet onopgemerkt. We klimmen verder omhoog en dalen vanaf het volgende kruispuntje verder bergaf. We blijven dus de Klutsstraat volgen. Net voor de huizen hebben we een prachtig vergezicht op Halle. Even verder nog een kunstenaar die werkt met scherven en wegwerpmateriaal: zijn 'tuin der onlusten' is een heuse belevenis.

12. We nemen de doodlopende Hoeveweg links. Rechts van de weg ligt ons natuurreservaat Kesterbeekmoeras.dotterbloem, pinksterbloem, kleine valeriaan en blauwe knoop (boven op de pluimzeggebulten!) zijn ons dankbaar voor het gevoerde natuurbeheer: maaien en nabegrazing met Galloways. Voor de brede orchis is dit de enige standplaats in de streek. Net voor The Classic Domain nemen we het wandelpaadje rechts, tussen de dwarsbalken. We kronkelen even tussen hoge afsluitingen. Nog een mispel! We gaan links omhoog: de Donderveldweg. Links een populier met Marentak, in de verte het Sanatorium, momenteel een verblijfplaats voor asielzoekers. We komen in de grote Hertsstraat (kassei) en lopen links, bergop dus. We nemen vervolgens de Begijnbosstraat rechts. Rechts de Zennevallei en Brussel. We zien de koeltoren van Drogenbos en de VRT zendmast van Sint-Pieters-Leeuw.

13. Links zien we het Begijnenbos. Op het kruispunt nemen we links het pad ernaartoe. In het bos houden we rechts aan en blijven dus boven op het plateau. Met dalkruid en wilde hyacint in het voorjaar wanen we ons in het Hallerbos-het bekend boscomplex op enkele boogscheuten hiervandaan. We komen op een kasseiweg: de Wortelenberg. Die nemen we links naar omlaag. In deze holle weg letten we even op de ijzerzandsteen.

14. Voor ons ligt de kerk van Dworp. Net voorbij het eerste huis links nemen we het wandelpad rechts, tussen de hagen. Beneden aan het pleintje zien we rechts de Bruineputberg. Die kennen we van wielerwedstrijden zoals de Brabantse Pijl. Zijn naam heeft hij te denken aan de putten boven op de berg in het KAJ domein- een gevolg van de vroegere ijzerzandsteenwinning. We passeren het Rood Kloosterken', een geklasseerd-gerestaureerd vakwerkhuis waar tijdens een van de oorlogen zusters onderdoken.

15. We lopen links omlaag-de Lotsesteenweg. Links appelaars met Maretak, rechts de torens van het Gravenkasteel van graaf Cornet de Gréz van Dworp. Aan het kruispunt nemen we de Beling, naast het cafeetje. Twintig meter verder steken we terug de Molenbeek over en komen achter het gemeentehuis van Dworp uit-het einde van onze mooie maar zware wandeling.

 

Een andere route, 9 km lang, kan je vinden op volgende link: http://www.verrassingenomdehoek.be/2016/07/07/dworpwandeling/